حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

465

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

بيار جام انا الحق شراب منصورى * در اين زمان كه چو منصور زير دار توم حلاج : من حقم و حق براى حق ، حق است و حق ذات خود در اين تن پوشيده است و در آنجا هيچ فرقى ، ميان حق و ذات وى نيست . انابه : قلب را از تاريكى شبهه نجات دادن و از غفلت به ياد آوردن و از وحشت به انس است . اخلاص در جميع احوال و افعال است . بيرون آوردن دل از ظلمت ابر . ظلمت دلى كه پوشيده از زنگ گناه و نافرمانى است و انابه بيرون كشيدن دل است از اين ظلمات براى آنكه بتواند پرتو عنايات و نعمتهاى الهى را ببيند ، تا نور ديدار اين نعمتها به بساط خدمت و احسان بازگردد . انانيّت : خودبينى ، خودستايى ، خويشتن‌بينى ، كبر و غرور . در عرفان عبارت از حقيقتى است كه هرچه بنده را شد به خود مضاف گرداند . چنان كه گويد : نفس من ، روح من ، قلب من و دست من . انانيّت حق ، وجودى است و انانيت بنده عدمى . ملاحظهء وجود مطلق . اندوه : حيرن سالك در كارى كه سبب وجدان و فقدان آن پيش او مجهول باشد . انس : الفت ، خو گرفتن و معاشرت سالك با همدلان و ديگر سالكان ، از براى سكونت و آرامش دل . ذو النون مىگويد : « انس انبساط محب است با محبوب » . و انس حقيقى مؤانست با اذكار و تلاوت قرآن و ديدن پروردگار با چشم دل . حلاج : ارتفاع حشمت با وجود هيبت است . اوتاد : جم وتد ؛ ميخ‌ها ، چهار نفرى كه در چهار جهت دنيا هستند و به منزلهء چهار ركن عالم هستند و به خاطر اين چهار نفر است كه خداوند ، جهان را محفوظ مىدارد . در مغرب عبد الحليم ، در مشرق عبد الحىّ ، در شمال عبد المجيد و در جنوب عبد القادر كه محافظت همهء عالم از بركت ايشان است . اينان از حيث مرتبه از اقطاب پائين‌تر و از ديگر رتبه‌ها ، برترند . اهل طريق اللّه : عبارتند از سالكان و عارفان و راه‌روندگان طريق حقيقت حق‌اند . آنان كه در راه شناخت و عبوديت جهاد مىكنند و به سوى كمال تعالى ملحق مىشوند . ايمان : اعتقاد و باور قلبى است . همراه با اقرار زبانى و عمل كردارى . در معناى ايمان